Tiêu chảy ở trẻ em là một căn bệnh nghiêm trọng cướp đi tính mạng của hàng trăm ngàn trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn thế giới mỗi năm. Điều này đã cảnh tỉnh nhiều bậc phụ huynh trong việc chữa trị và chăm sóc cho bé bị tiêu chảy. Cha mẹ hoàn toàn có thể chủ động giảm thiểu các triệu chứng của bệnh cũng như giúp trẻ nhanh chóng hồi phục trở lại nếu điều trị đúng cách.
1. Nên làm khi trẻ hấp thụ kém?
Điều quan trọng đầu tiên mà cha mẹ cần chú ý đó là bổ sung nước và điện giải đầy đủ khi xảy ra tiêu chảy ở trẻ em bằng dung dịch Oresol, các gói Oresol được bán rộng rãi và phổ biến tại các nhà thuốc tây mà không cần phải có đơn thuốc của bác sĩ. Tuy nhiên, Oresol cần được pha đúng liều lượng mới có tác dụng, nếu pha quá đặc hoặc quá loãng có thể nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. Tốt nhất nên pha đúng theo hướng dẫn trên bao bì sử dụng và cho trẻ uống từng ngụm nhỏ. Sau 24 giờ nếu trẻ không dùng hết thì phải đổ đi và pha lại dung dịch mới.
Nhiều cha mẹ quan niệm sai lầm rằng tiêu chảy ở trẻ em chỉ nên cho ăn cháo trắng với muối, nếu trong giai đoạn bệnh không bổ sung đầy đủ dưỡng chất cho trẻ thì nguy cơ tiêu chảy là rất cao. Khi trẻ mắc tiêu chảy, do phải đi ngoài nhiều lần và nôn ói nên trẻ dễ bị mất nước, mất muối dẫn đến mệt mỏi và suy kiệt, vì vậy chế độ dinh dưỡng trong giai đoạn này rất quan trọng đề bù lại năng lượng bị mất và nâng cao sức đề kháng của trẻ. Thức ăn cho trẻ cần được chế biến dưới dạng mềm lỏng, dễ tiêu hóa nhưng vẫn đảm bảo đủ các nhóm dưỡng chất chính như đạm, đường bột, chất béo, vitamin và khoáng chất. Chia thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày, mỗi bữa cách nhau ít nhất 2 tiếng.
Bù nước và điện giải cho trẻ bị tiêu chảy đúng cách bằng dung dịch Oresol
Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi còn bú mẹ thì tiếp tục cho bú bình thường và tăng cường số lần bú. Sữa mẹ có tác dụng rất tốt khi bé bị tiêu chảy vì trong sữa mẹ chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng dễ tiêu hóa và hấp thu, lại vừa an toàn, giúp hệ miễn dịch của trẻ hoàn thiện kháng cự lại các vi khuẩn gây bệnh. Nếu trẻ uống sữa công thức hoặc sữa bò, mẹ tiếp tục cho uống bình thường và tăng bữa, nhưng không nên thay đổi loại sữa. Nếu trẻ bất dung nạp với đường lactose trong sữa thì tham khảo ý kiến bác sĩ về việc thay đổi sữa.
Vệ sinh an toàn khi lựa chọn thực phẩm và chế biến cũng rất quan trọng trong việc phòng ngừa và chữa tiêu chảy. Thực phẩm cho trẻ phải được nấu chín kỹ, các dụng cụ chế biến, bình sữa hoặc núm vú nên được rửa sạch và tiệt trùng bằng nước sôi. Đồng thời tập cho trẻ thói quen rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh để tránh vi khuẩn xâm nhập gây tiêu chảy trở lại.
2. Không nên làm gì khi trẻ hấp thụ kém?
Cha mẹ không nên cho trẻ ăn các loại thực phẩm công nghiệp chứa nhiều đường như bánh kẹo, nước ép trái cây đóng hộp, nước ngọt có gas và các thực phẩm chế biến sẵn. Những loại thức ăn này có thể làm tình trạng tiêu chảy của trẻ trầm trọng hơn.
Không nên cho trẻ ăn váng sữa, phô mai và các chế phẩm từ sữa trong giai đoạn này vì chứa nhiều chất béo, hệ tiêu hóa của trẻ chưa thể hấp thu và tiêu hóa được nên ăn vào sẽ càng dễ bị tiêu chảy.
Không nên cho trẻ ăn bánh kẹo ngọt trong giai đoạn tiêu chảy
Sai lầm thường thấy của các bậc cha mẹ là kiêng khem quá mức như không cho trẻ uống sữa và dùng tất cả các loại thực phẩm khác vì sợ bé bị tiêu chảy nặng hơn. Điều này rất dễ dẫn đến suy dinh dưỡng ở trẻ sau này, trẻ hấp thụ kém và phát triển chậm hơn.
Đặc biệt lưu ý về vấn đề cho trẻ dùng kháng sinh và thuốc cầm tiêu chảy mà không có chỉ định của bác sĩ. Kháng sinh khi vào cơ thể trẻ sẽ tiêu diệt các vi khuẩn có hại và diệt luôn các vi khuẩn có lợi, gây mất cân bằng vi sinh đường ruột. Thuốc cầm tiêu chảy sẽ khiến các chất độc trong cơ thể bị tích tụ cũng gây nguy hiểm cho trẻ. Chỉ được phép sử dụng khi có hướng dẫn của bác sĩ.
Ngoài ra, không nên dùng các biện pháp dân gian chưa được chứng minh là có tác dụng chữa tiêu chảy lâu dài cho trẻ như ăn lá ổi, hồng xiêm xanh... Cách này có thể giúp bé ngừng đi ngoài ngay, nhưng đó chỉ là khỏi bệnh giả tạo và gây ra hậu quả là các tác nhân gây bệnh ở lại trong đường tiêu hóa lâu hơn khiến cho bệnh lâu khỏi hoặc trầm trọng hơn.
